Tech-Voc Grads Nanghawod

Ni Alex Mapoy
BUTUAN CITY – Nanghawod ang duha ka mga nigradwar sa Automotive Servicing NC II hinungdan nga nakadawat kini og Tatak TESDA medallions atol sa gipahigayong graduation rites.

Giila ni TESDA Caraga Specialist 1 Robert E. Roperos ang duha nga sila Jhon Michael G. Longakit ug Vincent P. Musico.

Ang duha pulos nakahuman sa nasangpit nga kurso sa Saint Joseph Institute of Technology (SJIT).

Gidawat ang maong pasidungog atol sa 43^rd Commencement Exercises sa SJIT.

Gipasabot ni Prof. Renato D. Tesaluna, SJIT Human Resource Development Officer ug kasamtangang Tech-Voc Coordinator, angay lamang hatagan og pasidungog ang duha tungod sa gipakita niining “exemplary performance” gikan sa “theoretical aspect” ug “hands-on application” hangtod nahuman ang training.

Girekognisa usab ni Tesaluna ang Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) Caraga nga gidumala ni Regional Director Dr. Florencio F. Sunico, Jr. sa pag-abot niini nga ideya paghatag pasidungog sa “tech-voc students” nga nanghawod sa akademya.

Sa habig usab nila Longakit ug Musico, nahikurat kini dihang sila gitunolan og pasidungog sanglit wala sila gipahibawong daan ni Tesaluna.

Malipayon usab ang inahan ni Musico human silang duha nga magtiayon nakatungtong sa entablado aron isul-ob ang medalya sa anak.

Ang paghatag pasidungog sa “tech-voc students” nga nanghawod sa akademya maoy nahimong inisyatiba sa Public Information Office sa TESDA Central Office nga nahimutang sa siyudad sa Taguig.

Mechanization Program Gibida

Ni Alex Mapoy
BUTUAN CITY – Gibida karon sa kagamhanang Aquino ang Farm Mechanization Program sa natad sa pag-ugmad sa yuta.

Ang maong programa nagtumong nga mapakusog ang produksyon sa abot sa uma gamit ang modernong teknolohiya sa panguma.

Sa tabang sa mekanisasyon, mahimong mas mapadali ang buluhaton sa pagtanom ug pag-ani sa mga mag-uuma sama sa humay hangtod na sa pagbaligya sa merkado.

Gawas nga mapadali, matabangan usab ang mga mag-uuma nga makaminus sa galastohan sa pagtikad sa gipanag-iyahang basakan.

Sumala ni Rodolfo P. Estigoy, Ph.D, ang hepe sa Applied Communication Division / Science Research Specialist sa Department of Agriculture (DA), ang mekanisasyon usa ka teknolohiya nga dako kaayo og ikatabang sa mga mag-uuma.

Niadtong gusto nga mo gamit sa nadiskubre nga teknolohiya, dugang ni Estigoy, mahimo lamang makig-alayon ang mga mag-uuma sa pinakaduol nga buhatan sa ahensya sa ingon kini magiyahan.

Pasabot sa opisyal, niadtong hugpong sa mga mag-uuma nga magkasabot sama sa irrigators association nga mo palit sa nadiskubreng makinaryas, mahimo kining makapahimulos sa 85% nga subsidyo gikan sa ahensya samtang ang nahibilin nga 15% sa kinatibuk-ang kantidad sa makinarya ang abagahon na kini sa kapunongan. 

Sa bahin usab ni Acting Director III Nicandro M. Navia, Jr. sa Regional Technical Division (RTD) sa DA Caraga, tanang interbensyon alang sa panguma ang gipatuman ning rehiyon ug usa na niini ang mekanisasyon sa panguma.

Sumala ni Navia, bugtong gitutukan nila sa implementasyon sa mekanisasyon alang ning rehiyon mao lamang kadtong mga hugpong sa mga mag-uuma sama sa irrigators association o kaha farmers’ cooperative.

Gipatin-aw usab ni Emmylou Presilda, ang hepe sa Information Section sa DA Caraga, adiser mahatag ang subsidyo nga 85%, ila unang susihon ang hugpong kon ang gilapdon sa basakan ang angay bang hatagan sa ayuda sa goberno sa ingon dili mawala ang esensiya sa programa nga matabangan kadtong grupo nga dunay klarong yuta nga gitikad ug usab dili lang usa ang makapahimulos kondi daghan ang makabenepisyo.

Sa maong kahimtang, kadtong indibidwal nga gustong mo palit sa makinarya pang-uma, dili kini mahatagan og subsidyo gikan sa goberno. 

Rabies Makatakod ug Makapatay?

Ni Alex Mapoy
AGUSAN DEL NORTE – Giklaro sa kadumalahan sa Agusan del Norte Provincial Veterinary Office nga makatakod ug makapatay ang rabies sa mananap.

Sumala ni Provincial Veterinarian Dr. Belen Aruelo makatakod ug makapatay ang rabies sa “infected” nga mananap pinaagi sa laway niini.

Dugang ni Dr. Aruelo, kasagaran makuha ang rabies gikan sa pinaakan sa binuhing hayop sama sa iro o kaha iring o kaha ihalas nga mananap.

Pasabot sa opisyal, ang deadly virus mo atake sa nervous system o utok nga maghatod og mga “neurological complications.”

Kasagaran sa mga hayop nga dunay rabies mao kadtong mga gitawag og asong kalye (Askal) sanglit bisan unsa lamang ang pagakaunon niini.

Nasuta nga ang rabies dili usa ka inheritance kondi magka-rabies ang hayop sama sa iro kon kini makakaon sa pagkaon nga kontaminado sa makamatay nga virus.

Ang rabies gitawag sa opisyal nga usa ka deadly virus diin kon ang usa ka tawo mapaakan sa iro nga dunay rabies, kon dili madapatan gilayon og tambal ang napaakan, dako kaayo ang tsansa nga kini mamatay.

Dili na bag-o pa alang sa pandungog sa mga Agusanon ang rabies sanglit sukad pa sa karaang panahon, ang rabies nagtunhay na kining daan.

Subay niini, padayong nanawagan ang opisyal sa tanang Agusanon nga pabakunahan ang mga binuhing hayop sama sa iro aron dili kini magka-problema sa higayon kini makapaak.

Alang sa opisyal, libre ang bakuna sa hayop hinungdan nga dili angay mabalaka ang katawhan sa pagpabakuna sa binuhing hayop sanglit libre kini.

Ladderized Program Gipatuman - Parole

Ni Alex Mapoy
BUTUAN CITY – Dako ang tinguha sa kadumalahan sa Parole and Probation Administration (PPA) Butuan nga adiser mahuman sa superbisyon sa buhatan ang tanan niining kliyente, tanang modalities sa Therapeutic Community (TC), ang mahatag kini ngadto sa mga nahisgutan.

Sumala ni Parole and Probation Officer II Alex Castaños naningkamot ang kadumalahan ni Chief Parole and Probation Officer Cristina Argente nga mahatag ang tanang modalities ngadto sa tanan niining kliyente.

Dugang ni Castaños, angayan lamang mahatag ang tanang modalities sa TC ngadto sa tanan niining kliyente.

Subay niini, gipangitaan og paagi sa buhatan nga mahatag ang tanang modalities pinaagi sa pag-usab sa programa diin mas gipamubo ang programa, apan, tanang angayan nga mahatag ngadto sa mga kliyente ang nalangkob na niini.

Kini ang hinungdan nga namugna ang Therapeutic Community Ladderized Program (TCLP) kansang programa mas mubo ang gikinahanglang panahon, apan mas komprehensibo ang paghatag niini.

Gihimo kini nga lakang sa buhatan sanglit nasayod kini nga dili tanang kliyente ang mapailawom nila sa superbisyon sa taas nga panahon sanglit dunay uban, ang mubo lamang nga panahon nga ila kining magiyahan.

Ilawom sa TCLP, masulod na niini ang Phase 1, 2, ug 3 diin sa mubo nga panahon, mahatag ang tanan nga angay mahatag ngadto sa kliyente.

Sa pinakaulahing kasayuran, ang buhatan dunay kapin 200 ka mga kliyente ang napailawom sa ilang superbisyon.