Pagbitbit og Armas Gikabalak-an

Ni Alex Mapoy

Hulagway sa mga nagmartsa atol sa Adlaw
sa Pamuo, adlaw'ng Bernes. 

BUTUAN CITY – Nalantawan sa nagpakabanang sektor nga kon padayon nga magpakabuta-bungol ang kasamtangang goberno pagtubag sa yangongo sa yanong katawhan, mo abot ang panahon nga wala nay makita sa kadalanan nga magmartsa sanglit maghupot na kini og armas aron batokan ang goberno.

Buka na unya sa armas maoy mohatag igong ngipon o mo pakusog sa yangongo sa katawhan aron ang kasamtangang goberno magpakabana sa sentimento sa kinabag-an.

Gikabutyag ni Kilusang Mayo Uno (KMU) Caraga Isias Genorga, kini nga senaryo ang ilang gikabalak-an ug dili unta angay nga mahitabo hinungdan nga nanawagan kini sa kagamhanan labi na sa hingtungdang ahensya sa goberno nga hatagan sa hinanaling pagtagad ang gipaabot nga reklamo.

Dugang ni Genorga, kon kapuyan ang nagpakabanang katawhan pagbaktas sa kadalanan labi na kon wala nibunga ang paningkamot nga mahatagan sa hinanaling pagtagad ang gipaabot nga reklamo, wala nay magkugi pa pagmartsa sa kadalanan aron ipaabot ang angay aksyonan sa goberno ug palabihon na lamang ang pagbitbit og armas aron pugson ang kagamhanan paghatag sa gipangayo sa kinabag-ang kabos.

Pamugos ni Genorga, simple lamang ang gipangayo sa katawhang kabos, apan lisod kini ihatag sa goberno gumikan sa nagpasulabi niining pagpaulipon sa nagtunhay nga sistema nga pabor sa dagkong kapitalista.

Bisan pa man, kampante pa gihapon ang nahisgutan nga dili pa mahitabo ang gikabalak-ang “worst scenario” sanglit nagtuo kini nga ang nagdumala sa nagkadaiyang ahensya sa goberno ang apil nga na apektohan sa dunot nga sistema ug mo abot ang panahon nga mahimo kining instrumento sa paghatag katumanan sa yangongo sa kinabag-an.

Sa bahin usab ni Dinoy, usa sa mga niuban sa martsa rally adtong Bernes, dihang nahinabi ning mantalaan, nagtuo pa gihapon siya nga aksyonan ilawom sa demokrasyang kagamhanan ang sentimento sa yanong mamumuo.

Alang kaniya, dili pa sulban ang pagbitbit og armas sa kasamtangang panahon sanglit alang kaniya, ang hiniusang pagpasibaw sa katawhan sa yangongo ngadto sa kagamhanan maoy labing epektibo nga paagi isip kabahin sa gawasnong pagpadayag.

Sosyalismo Gi-asdang sa KMU

Ni Alex Mapoy

KMU Caraga Spokesperson Isaias Geñorga. 

BUTUAN CITY – Gi-asdang sa grupong Kilusang Mayo Uno (KMU) Caraga ang sosyalismo nga sistema sa pagdumala sa goberno.

Kini lamang matod pa ang nakita sa grupo nga epektibong paagi aron makab-ot ang hingpit nga reporma sa kasamtangang sistema sa pagdumala sa kagamhanan.

Sumala ni KMU Caraga Spokesperson Isaias Geñorga dihang nahinabi sa Mindanao Centro Daily, ang sosyalismo nga pagdumala sa goberno maoy solusyon aron makab-ot ang tinuod nga reporma sa yuta ug nasodnong industriyalisasyon

Dugang ni Geñorga, kini lamang ang pinakamaayong sulbad aron mawagtang sa hingpit ang pagpanglupig, paghari-hari sa pipila, ug paghikaw sa katungod sa mayoryang kabos nga makaangkon og yutang matikad ug makasulod sa disente nga trabaho.

“Sa sosyalismo, makab-ot na nato tong yangongo sa katawhan ang nasodnong industriyalisasyon ug tinuod nga reporma sa yuta,” pahayag ni Genorga.

Pasabot ni Geñorga, kon anaay nasodnong industriyalisasyon, segurado nga daghang trabaho ang mamugna ug daghan usab ang makatrabaho sanglit dinhe naman sa nasod lutuon ang hilaw nga materyales.

Nasubo lamang ang nahisgutan sanglit ilawom sa demokrasyang sistema sa pagdumala sa goberno, gipaboran sa kagamhanan ang interes sa nagharing kapitalista diin dako nga ginansya lamang ang kanunay’ng gitan-aw samtang ang mamumuo usab, padayong nakigbisog nga makuha ang batakan niining katungod sama sa makatarunganon nga sweldo, makatarunganon nga benepisyo, ug seguridad sa panarbaho.

Lantaw sa opisyal, ilawom sa kasamtangang sistema, dili gyud mawala ang bangi tali sa employer ug employee sanglit ang interes sa duha ang dili magkatakdo.

“Kon anaa na ang nasodnong industriyalisasyon, diha na matukod ang line industry, medium industry, ug light industry. Kon maghisgut kita og line industry, ang hilaw nga materyales dinhe na sa nasod lutuon. Niana, maka-create na kini og daghang trabaho. Sa semi-colonial ug semi-feudal nga sistema, ang atong industriya gigunitan sa mga langyaw ug dagkong burgisyang komprador. Sa ato pa, dili siya gusto sa nasodnong industriyalisasyon sanglit ang gitan-aw niini ang profit man.  Siyempre kay profit, naa gyuy bangi sa kapitalista ug mamumuo. Dili gyud mahitabo kadtong giingon nga harmonious relation between employer ug employee. Ang interes sa kapitalista mao ang dakong ginansya samtang sa trabahante, makatarunganon nga suholan, makatarunganon nga benepisyo, ug security of tenure. Mawala lang kini nga bangi kon mahimo nang sosyalismo nga katilingban,” pasabot sa nahisgutan.

Ilawom niini nga sistema, ang magdumala sa goberno ang katawhan diin patas nga ihatag ang kahigayonan nga makatrabaho ang tanan ug patas nga gilapdon sa yuta ang maangkon.

Tanang kayutaan ang kuhaon pagbalik sa goberno diin kadtong nanag-iya og halapad nga kayutaan ang bawi-on ilawom niini nga sistema aron patas kining ihatag ngadto sa tanan.

Recruitment Agency Gisuspendi

Ni Alex Mapoy

POEA Caraga Senior Labor Employment Officer and
Coordinator Meriam Balmocena. 

BUTUAN CITY – Suspendido og kwarentay-dos (42)  ka bulan ang usa ka recruitment agency ning rehiyon human nasuta sa Philippine Overseas Employment Administration (POEA) Caraga nga duna kini nahimong kalapasan.

Pagkomperma kini ni POEA Caraga Senior Labor Employment Officer and Coordinator Meriam Balmocena subay sa gipahugtang monitoring ngadto sa mga nagtunhay nga recruitment agency.

Giila sa opisyal ang nahisgutang agency nga usa ka MR International Manpower Corporation

Sumala ni Balmocena, ang nahisgutang agency, wala tugti nga makapang-recruit sanglit wala kini hatagi og kagahom nga mang-recruit.

Dugang sa opisyal, human na suspendi, gipahamtangan usab kini og multa balor P420,000.

Tambag ni Balmocena sa tanang Overseas Filipino Workers (OFWs) nga na deploy sa maong ahensya nga mo reklamo gilayon kini ngadto sa buhatan sa National Labor Relations Commission (NLRC) Caraga aron mapanubag ang hingtungdang ahensya.

“Sad to say, another recruitment agency with branch operating here in Butuan, naa tay na suspend for 42 months with fine of P420,000, ang MR International Manpower Corporation. Kana nga agency, suspended na siya as of now,” pagkomperma ni Balmocena.

Sa pikas bahin, subleng gipahinumdoman sa opisyal ang katawhang Caraganons nga kon dunay recruitment officer nga magsuroy-suroy sa kabaranggayan ug mag-house-to-house, bisan awtorisado pa kini sa usa ka recruitment agency nga gi-representahan, apan ang estilo niini sa pagpang-recruit ang usa ka dakong kalapasan sa lagda sa pagpang-recruit.

“Bawal magsuroy-suroy mag-recruit…bisan authorized representative pa na siya sa recruitment agency, illegal gihapon na siya. Recruitment violation na siya on the part sa recruitment officer. Bawal gyud na siya. So, dili gyud dapat,” pahinumdom sa opisyal sa publiko.

Caraga Gitay-og sa 4.1 nga Linog

Ni Alex Mapoy

Mapa nagtumbok sa sentro sa linog nga nitay-og sa pipila ka bahin
sa Caraga. Courtesy of Phivolcs

BUTUAN CITY – Gitay-og sa 4.1 magnitude nga linog ang pipila ka bahin sa rehiyon sa Caraga, adlaw'ng Domingo, pasado alas-3:09 sa hapon.

Sa datos sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS), natumbok ang epicentre sa maong linog sa 42 kilometros sa kasadpang bahin sa lungsod sa Malimono sakop sa probensya sa Surigao del Norte.

Duna kini gilagmon nga 39 kilometros ug gitumbok nga tectonic ang hinungdan sa paglihok sa yuta.

Wala usay gikataho nga dunay aftershocks ang natala human sa maong pagtay-og.

Sa pagkutlo ning balita, walay gikataho nga dunay kabtangan sa mga residente ang nangadamyos.